Okruszek 2021.03-04

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie OkruszekLogo-1024x197.png

Marzec/kwiecień 2021 (nr. 256)
Redakcja: teksty i opracowania tekstów: I. Kunowska, opracowanie graficzne: M. Widok, Matematyka: B. Dorawa

Wersja na smartfona / czytnik eBook-ów: format PDF

Pan Jezus w Wielkanoc                                      Stanęła płacząca nad głazem:
wstał z grobu bardzo rano                                   „Co zrobili z Tobą tym razem,
obudzony.                                                                O Chryste?!“
Matka Boska szukała Go                                     Gołąb skrzydła nad Nią rozwinął:
w grobie.                                                                  „Matko,
Znalazła kamień w połowie                                  w grobie nie szukaj Syna,
odwalony.                                                                bo zmartwychwstał”.

 Kazimiera Iłłakowiczówna

AKTUALNOŚCI

1 marca – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
Latami zapomniani, wymazani z historii powracają na jej karty otoczeni coraz większym szacunkiem. Dla młodych ludzi symbolizują bohaterstwo i wierność wyznaczonym wartościom.                                                  

7 marca – III Niedziela Wielkiego Postu
Przypomnijmy sobie nasze postanowienia wielkopostne. Postarajmy się towarzyszyć Jezusowi w Jego Drodze Krzyżowej w każdy piątek.

14 marca – IV Niedziela Wielkiego Postu zwana „Laerte”
Rozpoczynamy kolejny tydzień przygotowania do nadchodzących świąt. Postarajmy się wypełnić chociaż jeden dobry uczynek.

21 marca – V Niedziela Wielkiego Postu
Wielkanoc zbliża się wielkimi krokami. Pozostało już niewiele czasu by uporządkować swoje wnętrze.

28 marca – Niedziela Palmowa
Chrystus triumfalnie wjeżdża do Jerozolimy a zgromadzony tłum krzyczy: „Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie! Hosanna na wysokościach!”
 – Światowy Dzień Młodzieży

1 kwietnia – Wielki Czwartek
W tym dniu nasze kościoły zamieniają się w jeden Wieczernik gdzie przy ołtarzu spotyka się cała wspólnota parafialna by wspominać ustanowienie sakramentu Eucharystii i kapłaństwa. Otoczmy modlitwą naszych duszpasterzy.

2 kwietnia – Wielki Piątek
Droga Krzyżowa i śmierć Jezusa to znak, że Chrystus oddał życie za każdego z nas byśmy mogli otrzymać życie wieczne. Oddajemy cześć krzyżowi bo na nim „zawisło zbawienie świata”.
Zachowujemy post ścisły.

3 kwietnia – Wielka Sobota
To czas ciszy i adoracji Jezusa Chrystusa złożonego do grobu.
Wieczorne poświęcenie ognia, od którego zapala się paschał ma rozproszyć ciemności naszego życia. Poświęcenie wody i odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych ma przyprowadzić nas do źródeł naszej wiary. Na nabożeństwo wieczorne przynosimy świece!
W tym dniu święcimy pokarmy.

4 kwietnia –Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego
„Chrystus zmartwychwstał! Prawdziwie zmartwychwstał, Alleluja!” rozlega się w kościołach na całym świecie i ukazuje nam zwycięstwo nad śmiercią.                   

5 kwietnia – Poniedziałek Wielkanocny
Postarajmy się spędzić ten dzień w rodzinnym gronie nie zapominając o tradycji Lanego Poniedziałku.

11 kwietnia – Niedziela Miłosierdzia Bożego
Boże miłosierdzie jest silniejsze niż grzech człowieka. By zniszczyć zło trzeba nauczyć się przebaczać. Dziś miliony ludzi o 15.00, w godzinie śmierci Jezusa odmawiają Koronkę do Miłosierdzia Bożego.

25 kwietnia – Niedziela Dobrego Pasterza
Dobry Pasterz to ten, który pójdzie szukać tej jednej zabłąkanej owcy ze swojego stada. Módlmy się, aby nigdy nie zabrakło nam pasterzy, którzy poprowadzą nas do Boga

Niedziela Palmowa po polsku.

Staropolskie zwyczaje wielkopostne związane z obchodem świąt Wielkiej Nocy rozpoczynają się w naszym kraju od Palmowej Niedzieli, która zawsze była poświęcona przedświątecznej krzątaninie i wielkopostnemu rozważaniu w zadumie Męki Pańskiej. Dawniej niedziela ta nosiła jeszcze inne nazwy, np. Wierzbna lub Kwietna.

Wszyscy Ewangeliści opisują wjazd Chrystusa do Jerozolimy na 6 dni przed ukrzyżowaniem, ale tylko św. Jan wspomina, że zgromadzony wielki tłum wita Jezusa gałązkami palmowymi: „Wziął gałązki palmowe i wybiegł Mu naprzeciw. Wołano: Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie, oraz Król Izraela!” (J 12, 12-13). To jedno zdanie Ewangelisty dało początek zwyczajowi, a jeśli nawet nie zwyczajowi, to jego treści upowszechnionej dziś w całej Polsce pod nazwą Niedziela Palmowa.

Etnografowie twierdzą, że zwyczaj zastępowania gałązek palmowych rózgami wierzbowymi, brzozowymi, leszczynowymi, a także gałązkami cisu, jałowca czy winorośli o rozwiniętych, czyli po staropolsku „rozzkrościałych” pąkach oraz obwiązywania ich kolorowymi wstążkami, jest starosłowiański i łączy się z pradawnym świętem wiosny obchodzonym wśród Słowian koło równonocy wiosennej.

Materiał, z jakiego sporządzano w Polsce „palmy”, był ustalony tradycją, ale praktykowany w różnych regionach zestaw gałązek i ziół w polskich „palmach” nie był jednakowy. Widać to także w dziś sporządzanych palmach. Jednakże, zgodnie ze starymi wierzeniami, palmy powinny zawsze zawierać gałązkę leszczyny, wierzby, cisu, sosny, jałowca lub winorośli, nie powinny natomiast zawierać gałązki topoli. Stara legenda bowiem tłumaczy to tak: Po śmierci Jezusa, gdy cała przyroda pogrążona była w żalu, sosna rzekła: „On umarł, więc na znak żałoby przybiorę ciemny kolor i szukać będę miejsc odludnych”. Winorośl, usłyszawszy smutną wieść, szepnęła: „z żalu pociemnieją moje jagody, a z prasy, w której wyciskać je będą, spłynie <Lacrima Christi>”. Cis na znak żałoby odezwał się: „On umarł, teraz będę rósł tylko na cmentarzach, pszczoła pod karą śmierci nie dotknie moich zatrutych kwiatów i ptaki na moich gałęziach śpiewać nie będą”….. Jedynie topola pozostała niewzruszona i rzekła: „Cóż mnie to obchodzi? On umarł z powodu grzeszników, a ja jestem niewinna, zostanę taką, jaką byłam. I za ten brak uczucia liście topoli skazane zostały na wieczne drżenie.

Inne bardzo stare polskie legendy podają też taki powód drżenia topolowych liści: kiedy żadne drzewo nie chciało użyczyć Judaszowi swoich gałęzi na jego zbrodniczy zamiar, jedynie topola ofiarowała mu swoje konary i od tej pory drży przed Panem Bogiem.

Takie są legendarne tłumaczenia, jakich gałązek należy, a jakich nie należy używać do robienia palm na Palmową Niedzielę. Ponadto poświęconej w kościele palmie przypisywano właściwości lecznicze i ożywiające.

   Antoni K. Janicki

POLACY NASI RODACY

Stanisław Jachowicz

W tym roku przypada 225 rocznica urodzin tego bajkopisarza, społecznika, wychowawcy młodzieży, redaktora pierwszego w Europie tygodnika przeznaczonego dla dzieci.               

Urodził się 18.04.1796 r. w dworku w Dzikowie w okolicy Tarnobrzega. Ojca stracił wcześnie – w wieku 4 lat. Uczęszczał do szkoły pijarów w Rzeszowie i gimnazjum w Stanisławowie, we Lwowie studiował filozofię. W 1818 r. przeniósł się do Warszawy gdzie został pracownikiem Prokuratorii Generalnej Królestwa Polskiego, ale za działalność w Związku Wolnych Polaków został pozbawiony tego urzędu i objęty zakazem piastowania innych stanowisk. Aby się utrzymać udzielał prywatnych lekcji języka polskiego i zaczął wydawać swoje wiersze dla dzieci.

Któż z nas nie zna słynnej bajki o kotku:

Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku.
I przyszedł kot doktor. – Jak się masz koteczku?
– Źle bardzo – i łapkę wyciągnął do niego.
Wziął za puls pan doktor poważnie chorego
I dziwy mu prawi: – Zanadto się jadło,
co gorsza, nie myszki, lecz szynki i sadło;
źle bardzo! gorączka! Źle bardzo, koteczku!
Oj długo, ty długo poleżysz w łóżeczku
I nic jeść nie będziesz, kleiczek i basta.
Broń Boże kiełbaski, słoninki lub ciasta!
– A myszki nie można? – zapyta koteczek – lub ptaszka małego, choć parę udeczek?
– Broń Boże! Pijawki i dieta ścisła!
Od tego pomyślność w leczeniu zawisła.
I leżał koteczek; kiełbaski i kiszki nietknięte; z daleka pachniały mu myszki.
Patrzcie, jak złe łakomstwo!
Kotek przebrał miarę, musiał więc nieboraczek srogą ponieść karę!
Tak się z wami, dziateczki, stać może:
Od łakomstwa strzeż was Boże!

Od swojego debiutu opublikował około kilkuset utworów. W 1829 r. założył z Ignacym Chrzanowskim pierwsze w Europie czasopismo dla najmłodszych „Tygodnik dla Dzieci”. Pismo miało nie tylko stałe rubryki dotyczące historii Polski czy innych krajów, ale również na jego łamach mogli wypowiadać się sami czytelnicy. 

Przez całe życie, pomimo iż sam cierpiał niedostatek, niósł pomoc potrzebującym. Niemal cały dochód z kolejnych wydań „Bajek i powiastek” przeznaczał na tworzenie ochronek, sierocińców i szkół.

Prócz dwojga własnych dzieci wychowywał również pięcioro sierot.

Za swoją działalność charytatywną został odznaczony orderem św. Stanisława.

Sam nie uważał, że robi coś nadzwyczajnego. Jako człowiek głęboko wierzący twierdził, że jest to naturalne zachowanie chrześcijanina.

Jego bajki uczą pracowitości, uczciwości, poszanowania starszych czy dobroci dla ludzi i zwierząt. Wychowują do bycia dobrym człowiekiem  i mądrym obywatelem. Motywują do uczenia czytania czy poznawania historii Polski.

W czasach, w których żyjemy, gdzie pojęcie dobra i zła tak bardzo się wymieszały bajki Stanisława Jachowicza mogą być przykładem jak w obrazowy sposób uporządkować świat małego czytelnika.

W SKRÓCIE

1 marca 2011 r. po raz pierwszy odbył się Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Jednym z wydarzeń z nim związanym jest Bieg Tropem Wilczym na dystansie 1963 m. Jest to odwołanie do roku, w którym zginął ostatni, poległy w walce żołnierz wyklęty Józef Franczak ps. „Lalek”.

W tym roku bieg został przeniesiony i odbędzie się 16 maja 2021 r.

8 marca to dzień szczególnej pamięci o wszystkich kobietach, tych znanych i nieznanych, obdarzmy je najpiękniejszym uśmiechem i życzliwością.

19 marca to dzień św.Józefa. który ogłoszony jest patronem całego 2021 roku. Choć w Ewangeliach poświęca mu się 26 wierszy to nie zapominajmy, że jest on patronem Kościoła powszechnego, w praktyce każdego z nas.

2 kwietnia 2005 r. o godzinie 21.37 odszedł do Pana Jan Paweł II.
Pamiętajmy o nim w naszej modlitwie.

18 kwietnia to dzień Narodowego Czytania Pisma Świętego rozpoczynający Tydzień Biblijny.                                                  

 

PYTANIE… ODPOWIEDZI… POSZUKIWANIE

Co to jest Wieczernik?

Wieczernik to dom, gdzie Jezus Chrystus spożył ze swoimi uczniami Ostatnią Wieczerzę.

Nazwa ta pochodzi od wieczerzy i wieczerzania, czyli spożywania wieczornego posiłku.

Inna nazwa tego miejsca to „sala na górze”, ponieważ znajduje się on na stoku góry Syjon w Jerozolimie.

Wieczernik uległ zniszczeniu, w latach 117-138 zbudowano tam kapliczkę, by w IV wieku postawić na jej miejscu bazylikę, która miała 88 kolumn.  Ale i ta bazylika została zburzona. Dwukrotnie próbowali ją odbudować krzyżowcy, a potem ojcowie franciszkanie. To im zawdzięczamy obecny wygląd Wieczernika.

Przez pewien czas zamieniono kaplicę na meczet (w południowej ścianie zachowała się nisza zwana mihrab – wskazuje kierunek Mekki).

Można powiedzieć, że jest to pierwsza świątynia chrześcijańska, miejsce ustanowienia Eucharystii i sakramentu kapłaństwa.